กรมชลประทาน โดยสำนักงานชลประทานที่ 15 ชี้แจงกรณีที่มีการเผยแพร่ข่าวผ่านสื่อมวลชนว่า “สร้างฝายชะลอน้ำในพื้นที่ป่าพรุควนเคร็ง จังหวัดนครศรีธรรมราช ไปแล้วกว่า 40 จุด ซึ่งส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศ เศรษฐกิจและความเป็นอยู่ของประชาชนในพื้นที่” นั้น

สำนักงานชลประทานที่ 15 ขอเรียนชี้แจงข้อเท็จจริง ดังนี้

📍ประเด็นที่ 1 ชาวบ้านได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงระบบนิเวศป่าพรุควนเคร็ง เนื่องจากการสร้างฝายของกรมชลประทาน

🚩กรมชลประทาน ไม่ได้ก่อสร้างฝายถาวรในพื้นที่ป่าพรุควนเคร็งตามที่กล่าวอ้าง แต่เป็นการก่อสร้างทำนบชั่วคราว เพื่อรักษาระดับน้ำในพื้นที่ป่าพรุควนเคร็ง ไม่ให้เกิดปัญหาน้ำเปรี้ยว รวมไปถึงปัญหาไฟไหม้ป่าพรุควนเคร็งในช่วงฤดูแล้ง ที่มักจะเกิดขึ้นประมาณช่วงเดือนเมษายน ถึงเดือนกันยายน ของทุกปี ด้วยการรักษาระดับน้ำในช่วงต้นฤดูแล้งในพื้นที่ป่าพรุควนเคร็ง ให้อยู่ในระดับ + 0.300 ม.ร.ท.ก. และจะเข้าไปติดตั้งเครื่องสูบน้ำ เตรียมความพร้อมและทำการสูบน้ำเติมเข้าไปในพื้นที่ป่าพรุควนเคร็ง เมื่อระดับน้ำในป่าพรุควนเคร็งลดลง ถึงระดับ – 0.200 ม.ร.ท.ก.

ทั้งนี้ การดำเนินการดังกล่าว จะเป็นไปตามที่สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 5 (สถานีควบคุมไฟป่าพรุควนเคร็งและสถานีควบคุมไฟป่าทะเลน้อย) กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช ผู้ดูแลรักษาพื้นที่ป่าพรุควนเคร็ง ได้ทำหนังสือขอรับการสนับสนุน และมีแนวทางการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่ป่าพรุควนเคร็ง

📍ประเด็นที่ 2 บริเวณด้านท้ายน้ำของฝายตามข้อ 1 มีวัชพืชปกคลุมจำนวนมาก ส่งผลให้ชาวบ้านไม่สามารถใช้เรือในการลำเลียงต้นกระจูดออกสู่พื้นที่ชุมชนนอกป่าพรุควนเคร็งได้

🚩 โครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาปากพนังบน ได้ซ่อมแซมทำนบชั่วคราวรักษาระดับน้ำในพื้นที่ป่าพรุควนเคร็ง จำนวนทั้งสิ้น 21 แห่ง ดังนี้ ในพื้นที่ตำบลเคร็ง อำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช จำนวน 10 แห่ง ตำบลชะอวด อำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช จำนวน 5 แห่ง ตำบลการะเกด อำเภอเชียรใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช จำนวน 5 แห่ง และตำบลทะเลน้อย อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง อีก 1 แห่ง

ทั้งนี้ เพื่อป้องกันไม่ให้น้ำในป่าพรุไหลออกนอกพื้นที่ ป้องกันดินเปรี้ยว – น้ำเปรี้ยวหรือไฟไหม้ป่าพรุควนเคร็งในช่วงฤดูแล้ง ตามหนังสือขอรับการสนับสนุนการรักษาระบบน้ำป่าพรุควนเคร็งจากสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 5 นอกจากนี้ สถานีควบคุมไฟป่าพรุควนเคร็งและสถานีควบคุมไฟป่าทะเลน้อย ยังได้สร้างทำนบรักษาระดับน้ำชั่วคราวในพื้นที่ป่าพรุควนเคร็ง รวมประมาณ 75 แห่ง ในช่วงเดือนมีนาคมของทุกปี เพื่อเก็บกักน้ำไว้ในพื้นที่ป่าพรุควนเคร็งตลอดช่วงฤดูแล้ง และในช่วงเดือนตุลาคมของทุกปี จะเข้าสู่ฤดูฝน และมีน้ำหลากปริมาณมาก จะรื้อทำนบชั่วคราวดังกล่าวออก เพื่อให้น้ำในลำน้ำธรรมชาติไหลเข้า – ออก ได้โดยสะดวก แต่ในช่วงฤดูแล้งของทุกปี มักมีชาวบ้านที่ต้องการเข้าไปหาปลา และตัดต้นกระจูด รื้อทำลายทำนบชั่วคราวจนเสียหายไม่สามารถกักเก็บน้ำไว้ในป่าพรุได้ เป็นเหตุทำให้เกิดปัญหาน้ำเปรี้ยวหรือเกิดไฟไหม้ป่าพรุควนเคร็ง อีกทั้งมีกลุ่มคนบางกลุ่มที่ฉวยโอกาสที่น้ำในป่าพรุควนเคร็งลดลงจนแห้งวางเพลิงเผาป่า เพื่อหวังบุกรุกพื้นที่ปลูกสวนปาล์มน้ำมัน ส่งผลให้ระบบนิเวศป่าพรุควนเคร็งถูกทำลายจนเสียหายจำนวนมาก โดยเฉพาะบริเวณโดยรอบพื้นที่นอกเขตพื้นที่อนุรักษ์ นับเป็นปัญหาความขัดแย้งระหว่างภาครัฐกับภาคประชาชนที่ยากจะแก้ไข เนื่องจากแต่ละฝ่ายมีความต้องการที่แตกต่างกัน กรณีปัญหาวัชพืชในคลองธรรมชาติในเขตป่าพรุควนเคร็งตามข่าว เห็นควรเสนอสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 5 พิจารณาดำเนินการตามความเหมาะสมต่อไป

📍ประเด็นที่ 3 สัตว์น้ำในป่าพรุควนเคร็งลดลงประมาณ 70% ส่งผลกระทบทางลบต่อชาวบ้านผู้ประกอบอาชีพจับสัตว์น้ำในเขตป่าพรุควนเคร็ง

🚩 กรณีดังกล่าวไม่ใช่งานตามภารกิจของกรมชลประทาน และปัจจุบันยังไม่มีข้อมูลทางวิชาการที่ยืนยันชัดเจนว่าสัตว์น้ำในป่าพรุควนเคร็งลดลงประมาณ 70% กรณีนี้จำเป็นต้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องและมีความเชี่ยวชาญดำเนินการพิสูจน์ข้อเท็จจริงดังกล่าว ในกรณีที่ชาวบ้านเข้าไปจับปลาในพื้นที่ป่าพรุควนเคร็งอาจเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมายเพราะเป็นพื้นที่อนุรักษ์หรือพื้นที่ห้ามล่า และส่งผลเสียต่อระบบนิเวศอย่างมาก เห็นควรเสนอสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 5 พิจารณาดำเนินการตามความเหมาะสมต่อไป

📍 ประเด็นที่ 4 ชาวบ้านกังวลเรื่องมีบริษัทเอกชนเข้ามาลงทุนพัฒนาพื้นที่ป่าพรุควนเคร็ง เพื่อขายคาร์บอนเครดิตเป็นผลประโยชน์ตอบแทนในอนาคต อาจส่งผลกระทบในทางลบต่อป่าพรุควนเคร็งและวิถีชีวิตของชาวบ้านในพื้นที่

🚩 พื้นที่ป่าพรุควนเคร็ง ไม่ได้อยู่ในความรับผิดชอบของกรมชลประทาน แต่เป็นความรับผิดชอบของกรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช กรณีมีบริษัทเอกชนเข้ามาพัฒนาพื้นที่ เพื่อขายคาร์บอนเครดิตจากป่าพรุควนเคร็ง เห็นควรประสานไปยังสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 5 จังหวัดนครศรีธรรมราช เพื่อพิจารณาและชี้แจงข้อเท็จจริงต่อไป